Monografia przedstawia psychologię szkolną z perspektywy amerykańskiej, aby pomóc polskim psychologom budować tożsamość zawodową w sytuacji braku własnej utrwalonej tradycji. Autor omawia prekursorów, rozwój i współczesne osiągnięcia tej dziedziny oraz rolę organizacji międzynarodowych w standaryzacji usług i kształcenia. Podkreśla, że korzystanie z dorobku innych krajów jest konieczne wobec rosnących potrzeb dzieci i młodzieży. Książka analizuje także nowe wyzwania: wzrost problemów psychicznych, edukację inkluzywną, globalizację i technizację życia, które wymagają redefinicji roli psychologa szkolnego oraz zmian w przygotowaniu zawodowym.

Wprowadzenie

1. Problem z czytelnością roli psychologa szkolnego

1.1. Psychologia szkolna a praktyka szkolna
1.2. Zmiany praktyki szkolnej a psychologia szkolna
1.3. Psychologia szkolna jako specjalność zawodowa
1.4. Psychologia szkolna w Polsce

2. Prekursorzy psychologii szkolnej

2.1. Wilhelm Max Wundt: początki psychologii eksperymentalnej
2.2. Lightner Witmer: podejście idiograficzne w psychologii szkolnej
2.3. Granville Stanley Hall: prekursor naukowej psychologii dzieci i młodzieży
2.4. Arnold Gesell: pierwszy w Stanach Zjednoczonych psycholog szkolny
2.5. Gertrude Howell Hildreth: pierwsza próba definiowania usług psychologicznych w szkole

3. Historia psychologii szkolnej

3.1. Lata hybrydowe (1890–1969)
3.1.1. Do lat 40. XX wieku
3.1.1.1. Powszechny obowiązek szkolny
3.1.1.2. Edukacja specjalna
3.1.1.3. Rozwój podejścia ekspertskiego w psychologii
3.1.1.4. Ruch na rzecz badań nad dziećmi 
3.1.1.5. Psychologia kliniczna 
3.1.1.6. Testy psychologiczne
3.1.1.7. Profesjonalizacja zawodu psychologa szkolnego 
3.1.2. Do lat 70. XX wieku
3.1.2.1. Powstanie Dywizji 16 Psychologii Szkolnej APA
3.1.2.2. Rozejście się psychologii klinicznej i szkolnej 
3.1.2.3. Konferencje w Boulder i West Point

3.2. Lata czystej krwi (1970 – obecnie)
3.2.1. Lata 1970–2000
3.2.1.1. Zmiany organizacyjne 
3.2.1.2. Dorobek publikacyjny
3.2.1.3. Zespoły multidyscyplinarne
3.2.1.4. Konferencje psychologii szkolnej
3.2.2. Lata przełomu XX i XXI wieku
3.2.2.1. W kierunku środowiskowej psychologii szkolnej
3.2.2.2. Blueprint dla psychologii szkolnej
3.2.2.3. Konferencja przyszłości psychologii szkolnej

4. Psychologia szkolna i psychologowie szkolni 

4.1. Psychologia szkolna
4.1.1. Psychologia szkolna a psychologia i edukacja szkolna
4.1.2. Psychologia szkolna a szkoła
4.1.3. Psychologia szkolna a psychologia edukacyjna

4.2. Psychologowie szkolni, ich rola, zadania i kształcenie
4.2.1. Obszary zainteresowania psychologów szkolnych
4.2.2. Teoria w praktyce psychologa szkolnego
4.2.3. Model usług świadczonych przez psychologów szkolnych
4.2.3.1. Działania przenikające wszystkie usługi
4.2.3.2. Usługi bezpośrednie (na poziomie uczniów) i pośrednie (na po­ ziomie systemów)
4.2.3.3. Podstawy świadczenia usług przez psychologów szkolnych
4.2.4. Najczęściej świadczone usługi przez psychologów szkolnych
4.2.4.1. Ocenianie i klasyfikowanie 
4.2.4.2. Prowadzenie konsultacji
4.2.4.3. Prowadzenie interwencji
4.2.4.4. Sprawiedliwość społeczna i reprezentowanie
4.2.5. Nowe tendencje w praktyce psychologów szkolnych
4.2.5.1. Poszerzanie obszarów praktyki psychologów szkolnych
4.2.5.2. Subspecjalności w ramach psychologii szkolnej
4.2.5.2.1. Psychologowie szkolni o orientacji pediatrycznej
4.2.5.2.2. Psychologowie szkolni o orientacji behawioralnej
4.2.5.3. Podejścia w ramach psychologii szkolnej 
4.2.5.3.1. Orientacja konsultingowa, systemowa, rodzinna
4.2.5.3.2. Orientacja na deficyty i ekologiczna 
4.2.5.4. Ubieganie interwencji: Response to Intervention (RTI) 
4.2.6. Kształcenie w ramach specjalizacji psychologia szkolna
4.2.6.1. Obszary kształcenia psychologów szkolnych objęte standardem
4.2.6.2. Spór o potwierdzanie kwalifikacji psychologa szkolnego

4.3. Umiędzynarodowienie psychologii szkolnej
4.3.1. Działania na rzecz umiędzynarodowienia zawodu psychologa szkolnego
4.3.2. Wytyczne The International School Psychology Association (ISPA) dla psychologii szkolnej o zasięgu międzynarodowym
4.3.3. Europejski standard kształcenia i szkolenia psychologów szkolnych

5. Współczesne wyzwania dla psychologii szkolnej

5.1. Zdrowie psychiczne
5.1.1. Stan zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży w statystykach
5.1.2. Podejście epidemiologiczne do zaburzeń psychicznych dzieci i młodzieży
5.1.3. Model praktyki psychologicznej nastawionej na przyszłość

5.2. Inkluzywność 
5.2.1. Edukacja inkluzywna
5.2.2. Psycholog szkolny a praktyka edukacji inkluzywnej 
5.3. Globalizacja 
5.3.1. Psychologia globalna
5.3.2. Psychologia szkolna wobec globalnej edukacji

5.4. Technologizacja
5.4.1. Nowe technologie w praktyce psychologa szkolnego
5.4.2. Sztuczna inteligencja w pracy psychologa szkolnego

6. Zakończenie

Literatura

Spis tabel

Spis rysunków

Summary. Introduction to school psychology

This monograph presents school psychology from an American perspective to help Polish psychologists develop a professional identity in the absence of their own established tradition. The author discusses the pioneers, development, and contemporary achievements of this field, as well as the role of international organizations in standardizing services and education. He emphasizes that drawing on the achievements of other countries is necessary in light of the growing needs of children and adolescents. The book also analyzes new challenges: the rise in mental health issues, inclusive education, globalization, and the increasing technological nature of life, which require a redefinition of the school psychologist’s role and changes in professional training.