Książka Studenci z Rzeczypospolitej na Uniwersytecie w Bazylei w latach 1500–1800 stanowi pierwsze kompleksowe opracowanie poświęcone obecności Polaków i Litwinów w jednym z najważniejszych ośrodków intelektualnych Europy nowożytnej. Autor, wykorzystując metody prozopograficzne i ilościowe, rekonstruuje sieć kontaktów akademickich łączących Bazyleę z elitami Rzeczypospolitej oraz analizuje ich motywacje, pochodzenie społeczne, wyznanie, kierunki studiów i dalsze kariery. Praca ukazuje, jak wczesnonowożytna mobilność akademicka kształtowała przepływ idei, wiedzy i książek między Polską a Szwajcarią, a także jak stereotyp „hojnego Polaka” wpłynął na integrację studentów w środowisku reformowanym. To interdyscyplinarne studium łączy historię uniwersytetów, kultury i religii, wpisując dzieje polskich peregrynantów w szerszy kontekst europejskiej res publica litteraria.

Wykaz skrótów

Wstęp

1. Przedmiot badań  

2. Baza źródłowa

3. Stan badań

4. Tezy i metoda

5. Struktura pracy

Rozdział I. Historia Uniwersytetu w Bazylei (1460–1800)

1. Soborowe początki

2. Organizacja średniowiecznego Uniwersytetu w Bazylei

3. Uniwersytet reformowany (1532)

4. Internacjonalizacja  Uniwersytetu w Bazylei w XVI wieku

5. Spór o przywileje na „rodzinnym” uniwersytecie w XVII wieku  

6. Permanentna reforma Uniwersytetu w XVIII wieku

Rozdział II. Humanizm, dary i stereotypy. Przeduniwersyteckie  kontakty Rze- czypospolitej z Bazyleą jako fundament akademickiej obecności

1. Erazm z Rotterdamu  a Polacy – sieć zależności i rytuały wymiany

2. Mit hojnego Polaka: narodziny stereotypu i jego utrwalenie

Studium prozopograficzne – zakres analizy

Rozdział III. Studia uniwersyteckie przybyszów z Rzeczypospolitej w Bazylei

1. Frekwencja

2. Pochodzenie terytorialne immatrykulowanych

3. Pochodzenie społeczne

4. Przynależność wyznaniowa

5. Kierunki studiów i uzyskane stopnie  

5.1. Medycyna

5.2. Prawo  

5.3. Sztuki wyzwolone  

5.4. Teologia

6. Okres studiów w Bazylei

7. Wiek studentów i promowanych

8. Preceptorzy, opiekunowie, słudzy

9. Mobilność międzyuczelniana

10. Taksy immatrykulacyjne  

Rozdział IV. Życie codzienne studentów z Rzeczypospolitej w Bazylei

1. Warunki bytowe – zakwaterowanie   

2. Delikty prawne   

3. Stypendia   

4. Sieci społeczne – krąg przyjaciół i promotorów  

Rozdział V. Studenci z Rzeczypospolitej po studiach w Bazylei  

1. Transfer literatury do Rzeczypospolitej  

2. Absolwenci Uniwersytetu w Bazylei w kontekście późniejszych karier  

Rozdział VI. Marcin Chmielecki (1559–1632) – rektor Uniwersytetu w Bazylei

1. Pierwsze lata życia i początek studiów w Bazylei

2. Rozwój kariery akademickiej  

3. Na czele Uniwersytetu i dalsze godności   

4. Promotor  i opiekun polskich studentów  

5. Upamiętnienie i rodzina  

Zakończenie   

Aneks   

Spis ilustracji

Spis tabel, wykresów i diagramów  

Bibliografia

Indeks geograficzny

Indeks osobowy  

Summary  

Zusammenfassung   

Students from the Polish–Lithuanian Commonwealth at the University of Basel, 1500–1800 is the first comprehensive study of the presence of Polish and Lithuanian students in one of early modern Europe’s key intellectual centres. Drawing on prosopographical and quantitative methods, the author reconstructs the academic networks linking Basel with the elites of the Commonwealth, analysing their motivations, social and confessional background, fields of study, and subsequent careers. The book reveals how early modern academic mobility fostered the transfer of ideas, knowledge, and books between Poland and Switzerland, and how the enduring image of the “generous Polish patron” shaped the integration of students within the Reformed milieu. Combining university, cultural, and religious history, the study situates the Polish experience in Basel within the wider European res publica litteraria.