Monografia poświęcona jest pragmalingwistycznej charakterystyce replik dialogowych wyrażających zdziwienie w języku polskim, rosyjskim i angielskim. Autor omawia środki leksykalne, frazeologiczne, składniowe oraz prozodyczne służące do komunikowania emocji z grupy zdziwienia. Praca przedstawia strukturę replik zdziwienia, ich charakterystykę jako aktów mowy, pełnione przez nie funkcje pragmatyczne oraz rolę, jaką odgrywają one w strategiach i taktykach konwersacyjnych. Publikacja stanowi kompleksowe studium aktu mowy związanego z reakcją na naruszenie oczekiwań.

Spis treści

Wstęp

1. Teoria aktów mowy i pragmalingwistyka – kluczowe zagadnienia

2. Emocje z grupy zdziwienia w świetle dotychczasowych badań 
2.1. Zdziwienie w perspektywie filozoficznej 
2.2. Zdziwienie w perspektywie neurobiologicznej 
2.3. Zdziwienie w perspektywie psychologicznej
2.4. Zdziwienie w perspektywie pedagogicznej 
2.5. Zdziwienie w perspektywie językoznawczej 
2.5.1. Lingwistyczne badania nad zdziwieniem prowadzone w Polsce 
2.5.2. Lingwistyczne badania nad zdziwieniem prowadzone w Rosji 
2.5.3. Lingwistyczne badania nad zdziwieniem prowadzone na gruncie angielskojęzycznym 

3. Sposoby nazywania i wyrażania emocji z grupy zdziwienia w języku polskim, rosyjskim i angielskim 
3.1. Sposoby nazywania emocji z grupy zdziwienia w języku polskim, rosyjskim i angielskim 
3.1.1. Sposoby nazywania emocji z grupy zdziwienia w języku polskim
3.1.2. Sposoby nazywania emocji z grupy zdziwienia w języku rosyjskim 
3.1.3. Sposoby nazywania emocji z grupy zdziwienia w języku angielskim 
3.2. Składniowe i prozodyczne wykładniki zdziwienia w języku polskim, rosyjskim i angielskim 
3.3. Leksykalne i frazematyczne operatory zdziwienia w języku polskim, rosyjskim i angielskim

4. Repliki zdziwienia jako akty mowy
4.1. Wyrażanie contra konstatowanie zdziwienia 
4.2. Zdziwienie jako pragmatyczna funkcja modalno-emotywna 
4.3. Warunki fortunności replik zdziwienia
4.4. Zdziwienie w modelu komunikacji językowej 

5. Funkcje pragmatyczne replik zdziwienia 
5.1. Funkcje modalne 
5.2. Funkcje emotywne (wyrażania emocji) 
5.3. Funkcje illokucyjne
5.4. Funkcje modalno-syntagmatyczne
5.5. Inne funkcje pragmatyczne replik zdziwienia – kontrargumentacja, ironia, kłamstwo

6. Repliki zdziwienia w dialogu – strategie i taktyki konwersacyjne 
6.1. Repliki zdziwienia jako element strategii konwersacyjnych 
6.1.1. Strategie informacyjno-weryfikacyjne 
6.1.2. Strategie aksjologiczno-emotywne 
6.1.3. Strategie behawioralne 
6.1.4. Strategie metadyskursywne 
6.2. Taktyki konwersacyjne stosowane w replikach zdziwienia 
6.2.1. Intensyfikacja siły przekazu replik zdziwienia 
6.2.2. Deintensyfikacja siły przekazu replik zdziwienia
6.2.3. Modyfikacja funkcjonalna replik zdziwienia 

7. Struktura replik zdziwienia 
7.1. Repliki jednowypowiedzeniowe 
7.1.1. Repliki w formie konstrukcji pytających 
7.1.2. Repliki w formie wypowiedzeń orzekających 
7.1.3. Repliki w formie interiekcji 
7.2. Repliki kilkuwypowiedzeniowe 
7.2.1. Repliki dwuwypowiedzeniowe 
7.2.2. Repliki trójwypowiedzeniowe 
7.2.3. Repliki złożone z czterech i większej liczby wypowiedzeń 

Zakończenie 

Bibliografia 

Lista źródeł 

Summary. Surprise. A Pragmalinguistic Study (Based on Polish, Russian and English Language Material) 

Резюме. Удивление. Прагмалингвистическое исследование (на материале польского, русского и английского языков)

This monograph is devoted to the pragmalinguistic characterization of dialogic responses expressing surprise in Polish, Russian and English. The author discusses the lexical, phraseological, syntactic and prosodic means used to communicate emotions belonging to the group of surprise. The study presents the structure of surprise responses, their characteristics as speech acts, the pragmatic functions they perform, and the role they play in conversational strategies and tactics. The publication constitutes a comprehensive study of a speech act associated with reactions to the violation of expectations.