Niniejsza praca to propozycja nowej interpretacji przełomowego momentu dziejów między starożytnością a średniowieczem, będącego przez dziesiątki lat przedmiotem sporów, polemik i emocjonalnych dyskusji archeologów, historyków, etnologów i językoznawców. Celem publikacji jest metodologiczna analiza dotychczas stworzonych interpretacji przemian społecznych zachodzących na ziemiach polskich na przełomie dwóch wielkich epok. W pracy omówiono metodologiczne ujęcia zagadnień z dziedziny gospodarki, historii społeczeństwa oraz kultury i ideologii.